Integracja Sensoryczna – co to jest?

Na przestrzeni ostatnich lat coraz więcej mówi się o Integracji Sensorycznej. Termin ten słyszany jest przez rodziców, nauczycieli, specjalistów różnych dziedzin. Coraz więcej rodziców zgłasza się ze swoimi dziećmi na diagnozy, coraz więcej osób potrzebuje terapii w tym zakresie.

W takim razie, co to jest Integracja Sensoryczna i kogo dotyczy?

Integracja Sensoryczna jest to proces polegający na organizacji wrażeń sensorycznych w taki sposób aby mogły być one wykorzystane w adekwatnym, celowym działaniu. Nasz mózg otrzymuje informacje ze wszystkich naszych systemów zmysłowych:

  • wzrokowych,IMG_2798

  • słuchowych,

  • dotykowych,

  • węchowych,

  • smakowych,

  • czucia głębokiego (propriocepcja),

  • zmysłu równowagi (zmysł przedsionkowy).

Po dostarczeniu bodźców, następuje ich rozpoznanie, dalej – segregacja, interpretacja oraz integracja z wcześniej nabytymi przez osobę doświadczeniami. Na tej podstawie, mózg wytwarza odpowiednią do sytuacji, w której się znajdujemy, reakcję adaptacyjną.

Na przykład: dotykając gorący kubek natychmiast odsuwamy rękę i wkładamy ją często pod wodę. Dzięki prawidłowemu czuciu temperatury, nasze ciało odpowiada taką reakcją, inaczej bylibyśmy poparzeni.

Natomiast, jeśli informacje napływające są niewłaściwie zorganizowane zaczynają się pojawiać trudności w codziennym funkcjonowaniu.

Wyróżniamy trzy podstawowe systemy sensoryczne:

Układ przedsionkowy – inaczej nazywany układem równowagi. Jego receptory mieszczą się w uchu wewnętrznym. System przedsionkowy wpływa na : napięcie mięśniowe, ruch i reakcje równoważne, postawę ciała, ruchy gałek ocznych, koordynację innych układów sensorycznych, obustronną koordynację, przetwarzanie słuchowo-językowe, przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne. Co bardzo ważne, prawidłowa praca układu przedsionkowego umożliwia rozwój funkcji psychospołecznych jak np. bezpieczeństwo emocjonalne, odporność na stres.

Układ proprioceptywny – jest to czucie głębokie pochodzące z mięsni, ścięgien i stawów. Wpływa na: czucie własnego ciała, kształtowanie schematu ciała, płynność i kontrolę ruchów, stabilizację posturalną, wraz z układem przedsionkowym na napięcie mięśniowe, poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego, umiejętność stopniowana ruchu. Czucie głębokie czy czucie proprioceptywne zamiennie nazywane jest zmysłem kinestetycznym – jest to orientacja ułożenia części naszego ciała. Dzięki temu wiemy jak ułożone są m.in. nasze, ręce i nogi i nie potrzebujemy to tego pomocy wzroku. Jest to podstawa późniejszego rozwoju koordynacji wzrokowo-ruchowej, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania, do łatwości osiągania technik szkolnych. Dzięki prawidłowemu odbiorze bodźców proprioceptywnych: wchodzimy po schodach bez kontroli naszych nóg, trzymamy prawidłowo długopis.

Układ dotykowy – jego receptory znajdują się w skórze. Wpływa na : rozwój schematu ciała, różnicowanie dotykowe, bezpieczeństwo emocjonalne i społeczne, zdolności manualne, planowanie ruchu, kształtowanie percepcji wzrokowej. Rozróżniamy czucie: ucisku, lekkiego i głębokiego dotyku, temperatury, bólu. Zaburzenia mogą dotyczyć czucia powierzchownego (skóra) lub czucia głębokiego (propriocepcja).

Zgłoś się na diagnozę procesów integracji sensorycznej jeśli obserwujesz niepokojące objawy, są to m.in:

– trudności w opanowaniu technik szkolnych,

– zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej,

– opóźniony rozwój mowy,

– opóźniony rozwój ruchowy,

– trudności w opanowaniu umiejętności samoobsługowych,

– nadmierną ruchliwość lub odwrotnie niechęć do aktywności ruchowych, pozostawanie „z boku”,

– zaburzoną orientację w przestrzeni,

– zaburzenia napięcia mięśniowego,

– problemy z koncentracją uwagi,

– niewspółmierne reakcje do podawanych bodźców (wzmożone lub obniżone),

– trudności emocjonalne, społeczne,

– trudności manualne,

– zaburzenia równowagi,

– problemy w nabywaniu nowych umiejętności.

Warto wspomnieć, że zgłaszamy się na diagnozę jeśli obserwujemy, więcej niż jeden niepokojący nas objaw. Pamiętajmy, że nikt nie jest idealny, i każdy „coś ma”. Rozmawiajmy z nauczycielami naszych dzieci, czy oni obserwują w jakimś zakresie trudności dziecka, słuchajmy ich rad.

Diagnoza procesów integracji sensorycznej zazwyczaj odbywa się w ciągu trzech spotkań. Elementami diagnozy są: wywiad z opiekunami dziecka, przeprowadzenie szczegółowego kwestionariusza sensomotorycznego, obserwację swobodnych zachowań dziecka, kliniczną obserwację polegającą na wykonaniu adekwatnych do wieku dziecka prób, przeprowadzenie Testów Południowo-Kalifornijskich (po skończeniu przez dziecko czwartego roku życia). Terapeuta omawia przeprowadzoną diagnozę, tworzy ramowy plan terapii oraz przekazuje wskazówki do pracy z dzieckiem, proponuje ćwiczenia, które można wykonywać w domu. Systematyczna praca „zabawa” z dzieckiem daje rezultaty i umożliwia dalszy, prawidłowy rozwój dziecka.

A

A
84460f85-1780-457a-b2ad-a69556015f04Martyna Szczecińska – Absolwentka Akademii Pedagogiki Specjalnej na kierunku Surdopedagogika i Terapia Pedagogiczna. Przy okazji dyplomowany Protetyk Słuchu. Od kilku lat pracuje jako terapeutka SI, a praca z dzieciakami sprawia Jej niezwykłą frajdę. Dzieciom też. :)
Nie mogąc przestać, obecnie na studiach logopedycznych zgłębia nowe tajniki wiedzy. Pasjonatka gór, lasu i fotografii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie pojawi się na stronie.

*